Anna Dymna

Absolwentka Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /1973/.

1.07.1973 - Stary Teatr, Kraków

Aktorka teatralna i filmowa, pedagog PWST, założycielka fundacji „Mimo Wszystko”, inicjatorka wielu innych przedsięwzięć społecznych, jedna z najbardziej rozpoznawalnych twarzy polskiego teatru – od początku zawodowej drogi w zespole Narodowego Starego Teatru. Debiutowała wcześnie, podczas pierwszego roku studiów w krakowskiej PWST rolą Isi i Chochoła w „Weselu” w reżyserii Lidii Zamkow (Teatr im. Juliusza Słowackiego). Na scenie Starego Teatru, również jako studentka, po raz pierwszy pojawiła się w „Królu Mięsopuście” w reżyserii Bohdana Hussakowskiego.
Mistrzyni kontrastów, subtelnej liryki, żywiołowej pasji istnienia, sardonicznego humoru, autoironii. Początek kariery, kreacje w inscenizacjach Andrzeja Wajdy (Kora w „Nocy listopadowej”), Konrada Swinarskiego (Dziewczyna w „Dziadach”), Jerzego Jarockiego (Ania w „Wiśniowym sadzie”) współtworzyły historię Starego Teatru. Jej aktorstwo było wypadkową wielkiej urody, dziewczęcego wdzięku połączonych z odwagą, scenicznym temperamentem, siłą środków wyrazu. Przełomowymi punktami kariery okazały się role w przedstawieniach Jerzego Grzegorzewskiego: rozedrgana, wirująca Zosia w „Weselu”, namiętna, zatopiona w surrealistycznej przestrzeni Nina Zarieczna w „Dziesięciu portretach z czajką w tle” wg Czechowa oraz po latach, tragikomiczna w swej rozpaczy Praskowia Iwanowna w „Śmierci Iwana Ilijcza” wg Tołstoja. Reżyserzy zaczęli coraz częściej obsadzać aktorkę w rolach kontrastujących z jej subtelną, nieprzeciętną urodą. Role fertycznej, rozerotyzowanej Postoliny w „Zemście” i obłudnicy zdradzającej męża w farsie „Słomkowy kapelusz” w reżyserii Andrzeja Wajdy – ukazały nieograniczony potencjał komiczny, lekkość wspartą mistrzostwem warsztatu, a jej Gospodyni w „Weselu” u tegoż reżysera – emanowała mądrością dojrzałej kobiecości. Nasycona zmysłowością Adela z „Republiki marzeń” wg Schulza oraz władcza Hipolita w szaleńczo efektownym teatralnie „Śnie nocy letniej” powstały we współpracy z Rudolfem Zioło. Spotkanie z Kazimierzem Kutzem, najpierw przy realizacji znakomitych spektakli Teatru TV, potem w teatrze, było nowym etapem polegającym na łączeniu charakterystycznego aktorstwa z prawdą psychologicznej refleksji.
Kolejną metamorfozą artystyczną było jej odważne, bezwarunkowe otwarcie się na nowy teatr. Artystka tworzy role wbudowane w pulsującą współczesność, o krok ją wyprzedzając, wpisuje się w nurt autorskich wizji inscenizacji Jana Klaty. Wyłaniająca się z dymów postać odzianej w za ciasną suknię ślubną Klitajmestry w „Orestei”, która czułość miesza z okrutnym cynizmem, macierzyństwo z bezwzględnością walki o władzę, a chwilę po zbrodni bierze w zakrwawione dłonie papierosa – genialnie łączy komiksową heroinę z morderczynią z pierwszych stron gazet. Baśka Wołodyjowska – rola w „Trylogii” wg Sienkiewicza pełna brawurowego komizmu, fizycznej ekwilibrystyki „do utraty tchu”, walki o miłość z bezwzględnością czasu – wygrywa z mitem postaci. Role stworzone w przedstawieniach w reżyserii Marcina Libera to: Matka C Od Pieśni w „Być jak Steve Jobs” z gniewem melorecytująca rockowe protest- songi oraz postać tytułowa w spektaklu „Stara kobieta wysiaduje”, która „rozpaczliwie chwyta ostatnie resztki uczuć, emocji, ciągle jeszcze pragnie czuć, przeżywać, być, później już tylko przygląda się światu”.
Zachwyciła publiczność w „Płatonowie”  Bogomołowa jako Nikołaj Trylecki: „Aktorka stworzyła jedną ze swoich najlepszych ról w ostatnim czasie. Jej bohater to człowiek, który wie, że nie można przejmować się miłosnymi uniesieniami, bo przecież przeminą. Siostra Sasza krytykowała Nikołaja za cynizm, a on po prostu wiedział, że nie można się angażować w grę pozorów” – pisał Jacek Cieślak w „Teatrze” ( 2016/4).
(eb)


ODZNACZENIA
2015 – medal „Zasłużony dla polszczyzny”
2014 – Krzyż Komandorski OOP
2006 – Medal Św. Jerzego – przyznany przez redakcję „Tygodnika Powszechnego”
2005 – Złoty Medal Gloria Artis - Zasłużony Kulturze
2005 – Order Ecce Homo – polskie odznaczenie kościelne. Otrzymują je osoby nieskazitelne, uczulone na krzywdę i dające świadectwo wielkiej miłości drugiego człowieka
2004 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
2002 – Order Uśmiechu, powołana również do międzynarodowej kapituły tego orderu
2000 – Medal Św. Brata Alberta za inicjowanie i wspieranie akcji charytatywnych na terenie Krakowa, szczególnie za pomoc na rzecz uchodźców z Kosowa i zaangażowanie w akcje
1989 – Srebrny Krzyż Zasługi

Nagrody:
2014 – wyróżniona w plebiscycie Gazety Wyborczej „Najważniejsi ludzie 25-lecia w Krakowie
2010 – Nagroda Honorowa krakowskiej filii Fundacji Kultury Polskiej za zasługi dla kultury polskiej
2007 – Kobieta Roku 2006 – nagroda czytelniczek miesięcznika „Twój Styl” przyznana za działalność charytatywną, przede wszystkim pomoc niepełnosprawnym i chorym.
2000 – tytuł Krakowianka Roku – przyznany po raz pierwszy przez Krakowski Klub Soroptimist International
1999 – Złota Maska – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę
wspomagające stowarzyszenia i organizacje osób niepełnosprawnych
1998 – Złota Maska – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę
1996 – Złota Maska – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę
1996 – XXXVI Kaliskie Spotkania Teatralne nagroda aktorska za rolę Krystyny w przedstawieniu „Wznowienie” M. Wojtyszki, reż. M. Wojtyszko
1995 – czytelnicy krakowskiego tygodnika „Przekrój” wybrali aktorkę Prezydentem Galerii Pięćdziesięciolecia
1994 – czytelnicy „Gazety Krakowskiej” przyznali aktorce tytuł Człowieka Roku' 94 – za wspaniałe kreacje teatralne i filmowe, za wrażliwość i aktywny udział w akcjach charytatywnych
1993 – XVIII Opolskie Konfrontacje Teatralne – Klasyka Polska – nagroda aktorska za rolę Gospodyni w spektaklu „Wesele” S. Wyspiańskiego, reż. A. Wajda
1993 – nagroda wojewody krakowskiego w dziedzinie teatru
1988 – XIV Opolskie Konfrontacje Teatralne „Klasyka Polska” – nagroda aktorska za rolę Adeli w spektaklu „Republika marzeń” B. Schulza, reż. R. Zioło
1983 – XXII Rzeszowskie Spotkania Teatralne – nagroda publiczności za najlepszą rolę kobiecą – Marii Derkum w spektaklu „Zwierzenia clowna” H. Bölla, reż. M. Grąbka
1983 – nagroda II stopnia Ministra Kultury i Sztuki
1980 – XX Kaliskie Spotkania Teatralne – nagroda aktorska za rolę Niny Zariecznej w spektaklu „Dziesięć  portretów z czajką w tle” wg A. Czechowa, reż. J. Grzegorzewski
1979 – nagroda m. Krakowa w dziedzinie upowszechniania kultury – nagroda dla młodego wyróżniającego się twórcy za osiągnięcia w teatrze i filmie
1977 – nagroda przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji za rolę Kory w spektaklu „Noc listopadowa” S. Wyspiańskiego, reż. A. Wajda


W teatrze:
Stara kobieta wysiaduje - STARA KOBIETA
Trylogia - OBRAZ, SIKORKA, BARBARA JEZIORKOWSKA
Płatonow - Nikołaj Trylecki, jego syn
Oresteja - Klitajmestra


Być jak Steve Jobs. Bohaterowie polskiej transformacji. Ballada o lekkim zabarwieniu heroicznym – Matka C od Pieśni
Chłopcy – Narcyza Kalmitowa
Damy i huzary – Pani Dyndalska
Do Damaszku – Pani
Don Carlos infant Hiszpanii – Elżbieta de Valois
Dziady – Dziewczyna
Dziesięć portretów z czajką w tle – Nina Zarieczna
Dzwony – Wiera
Gyubal Wahazar – Świntusia Macabrescu
Iluzje – Pierwsza Kobieta
Korowód – Słodka Dziewuszka
Król Mięsopust – Kasia (debiut jako studentka PWST).
Król umiera, czyli ceremonie – Królowa Maria
Markiza de Sade – Madame de Montreuil
Małe kroki, wielkie kroki – Sylwia
Miłość na Krymie – Matriona Wasiljewna Czelcowa
Mord w katedrze – Postać w Chórze Kobiet z Canterbury
Noc listopadowa – Kora / Małgorzata
Oresteia – Elektra
Oresteja – Klitajmestra
Pierwszy dzień wolności – Lorchen
Pieszo – Baba
Płatonow – Anna Wojnicew
Płatonow
Queen Mary – Diana
Reformator – Pątniczka Agapia
Republika marzeń – Adela
Sen nocy letniej – Hipolita
Śmierć Iwana Iljicza – Praskowia
Spaghetti i miecz – Wanda
Stara kobieta wysiaduje – Stara kobieta
Słomkowy kapelusz – Aneta
Tak zwana ludzkość w obłędzie – Matka
Tomasz Mann – Katia
Trylogia – Obraz / Sikorka / Barbara Jeziorkowska
tryptyk wyspiański – Althea / Noc
Warszawianka – Anna
Wesele – Zosia
Wesele – Gospodyni
Wiśniowy sad – Ania
Wznowienie – Krystyna
Zatrute pióro – Peanut Coe
Zemsta – Podstolina
Zwierzenia clowna – Maria Derkum