Zbigniew Ruciński

Absolwent Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /1982/. Ur. 12.07.1954, Wałbrzych.

1.07.1977 - 31.08.1989 - Teatr im. J. Słowackiego, Kraków

1.09.1989 - 31.08.1997 - Stary Teatr, Kraków

1.09.1997 - 31.10.1999 - Teatr im. J. Słowackiego, Kraków

25.11.1999 - Stary Teatr, Kraków

Aktor romantycznych porywów, emocjonalny, z temperamentem, jednocześnie ironicznie zdystansowany, z błyskotliwym poczuciem humoru, pełen uroku, „enfant terrible” polskiego teatru. Jego pierwsze role to amanci, najczęściej w kostiumie z epoki: Amor-Parys w „Akropolis”, Leartes w „Hamlecie”, Gucio w „Ślubach panieńskich”, Pan Młody w „Weselu”, uwodzicielski i okrutny Wicehrabia Valmont w „Niebezpiecznych związkach”. Istotę jego aktorstwa odnalazł Krystian Lupa powierzając mu rolę Dymitra Karamazowa w „Braciach Karamazow” wg Dostojewskiego. Dymitr mieści w sobie najgłębiej pojęte ludzkie sprzeczności – dobro i zło, żywiołowość i refleksję, miłość i nienawiść. W rytmie zaklętego czasu w przedstawieniu Krystiana Lupy pędzi bez tchu, szaleje z namiętności, by nagle zatrzymać się porażony spływającą wizją. Kolejne role powstałe we współpracy z reżyserem to: Kranz wtopiony w świat „Maltego” wg Rilkego, cyniczny Dyrektor Gernerth w „Lunatykach I” wg Brocha, okrutny oprawca z okaleczoną duszą Marek Szczurza Śmierć i pokonany własnym cwaniactwem, wplątany w „diabelski” plan Rimski w „Mistrzu i Małgorzacie” wg Bułhakowa. Rudolf Zioło obsadził go w dwóch bardzo odmiennych gatunkowo rolach: Kalafa – baśniowego amanta spod znaku komedii dell’arte w „Księżniczce Turandot” Gozziego oraz Gościa w porewolucyjnej rzeczywistości „Reformatora” Kulisza.  Szereg postaci zagranych w „Pamiętniku znalezionym w Saragossie” wg Potockiego w inscenizacji Tadeusza Bradeckiego ma w sobie urodę, sceniczną magię, lekkość, poczucie humoru i wdzięk. 

W kontraście do znakomitych warunków scenicznych często obsadzano go w rolach „czarnych charakterów”: znakomity Szumowina w „Miarce za miarkę” w reżyserii Bradeckiego, bezwzględny Seyton, Morderca w „Makbecie” w reżyserii Wajdy, manipulator Felix Blau w „Trzech stygmatach Palmera Eldritcha” wg Dicka w reżyserii Klaty. Erupcją jego scenicznego temperamentu była wielobarwna psychologicznie rola Teddy’ego – stepującego „upiora show-businessu” w „Uzdrowicielu” Friela w reżyserii Katarzyny Deszcz. 

Odwaga i otwartość w poszukiwaniu nowych teatralnych wyzwań przyniosły interesujące role, m.in. Egeusza i Piotra Kloca w „Śnie nocy letniej” wg Szekspira w inscenizacji Mai Kleczewskiej. Bardzo zróżnicowane postaci aktor zbudował spektaklach w reżyserii Marii Spiss – Odyseusza w „Ajasie” Ajschylosa (prapremiera polska!), Samuela w „Sędziach” Wyspiańskiego, Narratora w eksperymencie scenicznym „Pani Bóg Halina” wg Millera oraz tytułową rolę w „Staroście kaniowskim”, inspirowanym pełną sprzeczności postacią legendarnego Sarmaty – Mikołaja Bazylego Potockiego.

Widzowie i krytycy docenili znakomitą postać Ojca w adaptacji opowiadania Kafki „Przemiany” w reżyserii Magdaleny Miklasz. W wizyjnym „Akropolis” Łukasza Twarkowskiego, jak napisał Łukasz Drewniak: „Zbigniew Ruciński, jako Priam i Izaak, dźwiga tajemnicę nieodwracalności”. Z kolei Car Aleksy z „Króla Ubu” Jarrego, powiewający dwoma biało-czerwonymi chorągiewkami sygnalizacyjnymi – stał się jednym z gorzkich symboli nakłuwającej bolesne polskie mity, obrazoburczej inscenizacji Jana Klaty.

W kolejnym przedstawieniu tego reżysera aktor ucharakteryzowany nie do poznania udowadnia, że posiada nie tylko talent, ale dystans do siebie i poczucie humoru: „Po krakowskim «Wrogu ludu» od razu widać, że to przedstawienie Klaty. Beztrosko miesza śmiertelną powagę z rozbrajającym patos absurdalnym humorem. Teść Stockmanna, Morten Kiil (Zbigniew Ruciński) ma cudownie heavymetalowe nazwisko, więc paraduje w skórach i czarno­białym makijażu à la KISS” – zauważa Paweł Schreiber („Didaskalia” nr 130).

(eb)

W teatrze:
Król Ubu - CAR ALEKSY
Król Ubu - ARMIA RUSKA
Wanda - LABORANT 1 / GRABARZ 1 / KRAK
Wróg ludu - MORTEN KILL
Do Damaszku - W (WSZYSCY)
Akropolis - Anioł III, Priam, Izaak
Oresteja - Agamemnon
Do Damaszku - W (WSZYSCY)


Ajas – Odyseusz

Akropolis – Anioł III / Priam /Izaak

Bracia Karamazow – Dymitr Karamazow

Bracia Karamazow – Dymitr

Brand. Miasto. Wybrani – Lekarz

Car Mikołaj – Bonifaciuk

Do Damaszku – W (Wszyscy)*

Dumanowski Side A i B – Jedna z postaci

Dziady - dwanaście improwizacji – Postać w Chórze

Kordian – Ksiądz

Kraksa – Kat

Król Ubu – Car Aleksy

Księżniczka Turandot – Kalaf

Lunatycy – Esch, czyli Anarchia – Dyrektor Gernerth

Makbet – Seyton / Modrerca I

Malte albo Tryptyk marnotrawnego syna – Kranz

Mąż – Orzeł / Wariat

Miarka za miarkę – Szumowina (od 01.2003)

Mistrz i Małgorzata – Marek Szczurza Śmierć / Rimski

Miłość na Krymie – Wilkołak / Francuz

Notatki z podziemia – Zwierkow

Pani Bóg Halina – Jedna z postaci

Peer Gynt – Master Cotton

Przemiana – Ojciec

Psychodrama czyli seks w życiu człowieka – Psycholog

Puzzle – Krzysztof 

Reformator Gość I 

Rękopis znaleziony w Saragossie – Kompan / Cygan / Berber / Wódz Assinibuanów / Kawaler Toledo 

Sędziowie – Samuel

Sen nocy letniej – Egeusz / Piotr Kloc

Sen srebrny Salomei – Pop II

Ślub – Zbir I / Lokaj I 

Starosta kaniowski – Starosta kaniowski

Sto lat kabaretu.... Krakowskie kabarety XX wieku – Jedna z postaci

Sto lat kabaretu... Krakowskie kabarety XX wieku – Jedna z postaci / W Zielonym Baloniku, W Jamie Michalika/

Tak zwana ludzkość w obłędzie – Jedna z postaci w Chórze Witkacych

Trans-Atlantyk – Doktor Garcyja

Trylogia – Tuhaj-Bej / Janusz Radziwiłł *

Trzy stygmaty Palmera Eldritcha Felix Blau 

Trzy stygmaty Palmera Eldritcha – Felix Blau

Uzdrowiciel – Teddy

Wanda – Laborant 1 / Grabarz 1 / Krak

Werter – Pan M. *

Wiosna Narodów w Cichym Zakątku – Kapitan Ekielski

Wróg ludu – Morten Kill